Lokaal lobbyen: zo laat jij zien wat er speelt in jouw gemeente
Door Tanno Witkamp
Lees meer nieuws
De verkiezingsprogramma’s liggen er en de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen komt op gang. Als werkende in de culturele of creatieve sector is lobbyen waarschijnlijk niet je dagelijkse bezigheid. Maar juist jij bent onmisbaar als het gaat om het beschermen van jouw vak, collega’s en werkruimte in de gemeente. Wist je dat gemeenten 60% van de cultuurbudgetten lokaal verdelen? Zij beslissen over zaken die jouw werk direct raken, zoals Fair Pay en betaalbare atelierruimte.
Van januari tot en met maart 2026 voeren lokale politieke partijen campagne voor de verkiezingen op 18 maart. Als je in deze periode als maker of culturele organisatie scherp zichtbaar maakt wat er écht speelt in jouw gemeente, laat je een blijvende indruk achter bij (kandidaat-)raadsleden. En een goede band met de gemeenteraad kan helpen bij het versterken van de lokale culturele en creatieve sector. Daarom helpt De Creatieve Coalitie jou graag op weg: met tips en voorbeelden in dit artikel, én via onze lobbykit Leer Lobbyen in één Dag. Heb je vragen? Neem dan contact op met onze kennisadviseur Nanja van Rijsse.
Campagnetijd: laat zien wat je doet
In campagnetijd willen kandidaat-raadsleden zich laten zien. Ze zoeken plekken waar ze in gesprek kunnen met inwoners, kunnen reageren op actuele thema’s en hun gezicht kunnen laten zien. Dat is jouw kans om cultuur, werkplekken of Fair Pay op de politieke radar te zetten.
Wat kun je doen?
Organiseer een verkiezingsbijeenkomst, atelierbezoek of culturele avond en nodig kandidaten uit.
Maak verhalen en cijfers concreet: laat zien wat er op cultureel en creatief gebied speelt in jouw gemeente.
Interview een kandidaat-raadslid over een onderwerp dat belangrijk is voor jou en je achterban. Voor de kandidaat is het een manier om campagne te voeren; voor jou een manier om aandacht voor jouw thema’s te realiseren.
“We sloten het debat af met een gezamenlijke toezegging,” vertelt Annet Zondervan, directeur van CBK Zuidoost. “Die foto met lijsttrekkers onder het cultuurpact werd een krachtig lobbymiddel.”
→ In onze toolkit Leer Lobbyen in één Dag deelt Annet Zondervan (directeur CBK Zuidoost) hoe zij samen met andere instellingen een verkiezingsdebat organiseerde om culturele initiatieven in Amsterdam Zuidoost zichtbaar te maken tijdens de campagne. Met zo’n moment leg je een basis voor verder contact én maak je jouw thema zichtbaar voor de achterban van politieke partijen.
Coalitievorming: Lobby voor jouw thema’s in het coalitieakkoord
Op 18 maart gaan we stemmen. Daarna begint het politieke spel achter de schermen: de coalitieonderhandelingen. De afspraken die daaruit voortkomen, vormen het bestuursakkoord voor de komende vier jaar. Wat er níet in staat, is de komende jaren lastig op de agenda te krijgen.
Wat kun je doen?
Stuur een brief of manifest aan de formerende partijen: “Dit zijn onze drie voorstellen voor cultuur in de stad.” Benadruk eerdere toezeggingen uit de campagne: wat ze daar hebben uitgesproken, kunnen ze nu waarmaken.
Werk samen met anderen uit de sector. Een gezamenlijke oproep of petitie maakt meer indruk dan een los signaal.
Stuur een felicitatiebericht aan nieuwe raadsleden en nodig ze uit voor een bezoek aan jouw organisatie, atelier of instelling. Een kijkje in de keuken helpt raadsleden om inzicht te krijgen in de lokale culturele en creatieve sector.
“Nodig ons eens uit voor een voorstelling, maak een kalender met wat er te doen is in de stad of nodig ons uit om eens mee te denken over de toekomst van de sector. Bij ons in de stad hadden zo’n 40 creatieve organisaties een soort speeddate georganiseerd in de schouwburg voor raadsleden en beleidsmakers. Het was zo goed om al die organisaties eens te zien en spreken. Van sommige wist ik niet eens dat ze er waren.”
→ In onze toolkit Leer Lobbyen in één Dag vertelt Jeroen van der Veer (fractievoorzitter van Sociaal Hoorn) hoe een breed netwerk van culturele organisaties in een gezamenlijke inspanning contact zocht met de gemeenteraad.
Kortom: pak het moment
Tussen campagne en coalitie ligt een unieke kans: het moment waarop brede visies worden vertaald naar concrete afspraken voor de komende jaren. Breng de problemen die spelen voor de culturele en creatieve sector in jouw gemeente onder de aandacht, en zorg dat ze onderdeel worden van de plannen voor de komende vier jaar.
💡 Wil je meer weten over hoe je dit aanpakt?
➡️ Download of koop Leer Lobbyen in één Dag via www.decreatievecoalitie.nl/lobbykit
🎁 Inclusief 3 video’s, voorbeeldbrieven en verhalen van sectorgenoten.
